Nitelikli çocuk kitabı seçerken nelere bakılmalı?
Çocuk kitaplarını dil, görsel anlatım, çocuğa bakış ve birlikte konuşma olanağıyla değerlendiren uzman görüşü.
“İyi bir çocuk kitabı çocuğa yalnızca bir ders vermeye çalışmaz; ona merak etme, düşünme, görseli okuma ve kendi sözünü kurma alanı açar. Yaş etiketi başlangıçtır; dil, resim, temsil ve çocuğun deneyimi birlikte değerlendirilmelidir.”
— Birkan Işık, eğitimci ve yazar
Yaş etiketi, iyi bir çocuk kitabı seçmek için yeterli mi?
Çocuk kitabı seçiminde ilk bakış çoğu zaman konuya ve yaş ibaresine yönelir. Oysa metnin ritmi, sözcük seçimi, görsellerin anlatıya katkısı ve kitabın çocuğu edilgen bir dinleyiciye mi yoksa anlam kuran bir katılımcıya mı dönüştürdüğü de önemlidir.
Resimli kitapta görsel yalnızca metni tekrar etmek zorunda değildir. Görselin ayrıntıları çocuğa tahmin yürütme, önceki sayfayla ilişki kurma ve anlatıda söylenmeyeni fark etme olanağı verebilir. Yetişkin, her resmi açıklamak yerine açık uçlu sorularla çocuğun bakışını dinleyebilir.
Karakterlerin ve ailelerin sunuluşunda tek tip kalıplar, aşağılayıcı dil ve korkuyu gereksiz biçimde artıran anlatımlar dikkatle değerlendirilmelidir. Kitabın çocuğun yaşam deneyimine temas etmesi değerli olmakla birlikte, ona farklı yaşamları saygılı biçimde tanıması için de pencere açması beklenir.
Birlikte okuma, kitabı baştan sona kesintisiz seslendirmekten ibaret değildir. Kapaktan tahmin etmek, çocuğun sorusuna yer açmak, sevdiği bölümü yeniden okumak ve öykü üzerine oyun kurmak kitabı ortak bir düşünme alanına dönüştürür.
Üç temel nokta
- 01Metin ile görselin birlikte niteliği
- 02Çocuğun soru ve yorumuna alan
- 03Saygılı, çoğul ve kalıplardan uzak temsil
Başvurulan kaynaklar
Bu sayfa genel eğitim bilgisi sunar. Bireysel sağlık veya gelişim değerlendirmesinin yerini tutmaz.