Okul öncesinde gözlem ve değerlendirme nasıl yapılmalı?
Okul öncesinde değerlendirmenin karşılaştırma yerine süreci anlama ve öğretimi düzenleme amacı taşımasına ilişkin uzman görüşü.
“Okul öncesinde değerlendirme, çocuğa bir etiket yapıştırmak için değil; onun nasıl öğrendiğini görmek ve öğretmenin bir sonraki adımını düzenlemek için yapılır. Tek bir ürün ya da tek bir gün yerine, farklı zaman ve ortamlardaki gözlemler birlikte okunmalıdır.”
— Birkan Işık, eğitimci ve yazar
Çocuğu tanımada tek bir sonuç yeterli midir?
Küçük çocukların becerileri bağlama göre değişebilir. Bir çocuk kalabalık grupta göstermediği bir beceriyi serbest oyunda, açık havada veya güvendiği bir akranıyla birlikteyken gösterebilir. Bu nedenle değerlendirme tek bir etkinliğe ya da standart bir ürüne dayanmaz.
Nitelikli gözlem, yorumdan önce görüleni ve duyulanı kaydeder. ‘Paylaşmayı bilmiyor’ gibi genel bir yargı yerine hangi materyalin kimde olduğu, çocuğun ne söylediği ve durumun nasıl sonuçlandığı yazılır. Bu ayrım, destek kararını daha güvenilir kılar.
Değerlendirme yalnızca çocukla ilgili değildir. Öğretmen, etkinliğin süresini, kullandığı yönergeyi, öğrenme ortamını ve sunduğu materyalleri de inceler. Çocuğun katılımı düşükse soru yalnızca ‘çocuk neden yapmadı?’ değil, ‘ortam ve öğretim nasıl değişebilir?’ olmalıdır.
MEB Okul Öncesi Öğretim Programı’nın plan örnekleri, öğrenme kanıtlarını çocuk, program ve öğretmen açısından ele alır; gerektiğinde anekdot kayıtları ve beceri gözlem formlarından yararlanılmasını belirtir.
Üç temel nokta
- 01Farklı zaman ve ortamlardan kanıt
- 02Yorumdan önce nesnel kayıt
- 03Çocuk, program ve öğretmeni birlikte değerlendirme
Başvurulan kaynaklar
- Okul Öncesi Öğretim ProgramıT.C. Millî Eğitim Bakanlığı ↗
- Okul Öncesi Günlük Plan ÖrneğiTürkiye Yüzyılı Maarif Modeli ↗
Bu sayfa genel eğitim bilgisi sunar. Bireysel sağlık veya gelişim değerlendirmesinin yerini tutmaz.