Çocuğun katılım hakkı, kendisini ilgilendiren konularda görüşünü ifade etmesi, dinlenmesi ve görüşünün yaşına ve gelişim düzeyine uygun biçimde dikkate alınmasıdır.
Sınıfta katılım; seçim yapma, fikir söyleme, kural ve etkinliklere katkı sunma biçimlerinde görünür. Katılım, yetişkinin güvenlik ve sorumluluk görevini çocuğa bırakması değildir.
Katılım yalnızca çocuğa ‘Ne istiyorsun?’ diye sormakla tamamlanmaz. Çocuğun görüşünün dinlenmesi, karar sürecinde etkisinin açıklanması ve sonucunun çocukla paylaşılması gerekir.
Yaş ve gelişim düzeyi dikkate alınır; küçük çocukların görüşü oyun, çizim, seçim, beden dili ve kısa konuşmalarla da ortaya çıkabilir.
Çocuklar öğrenme merkezinde kullanılacak materyalleri seçebilir, sınıf kitaplığı için öneri yapabilir, bir etkinliğin nasıl sunulacağını tartışabilir veya sınıf kuralının nedenini konuşabilir.
Öğretmen seçenekleri güvenlik, süre ve eğitim amacıyla sınırlar; ancak seçimi tamamen göstermelik hâle getirmez. Çocuğa gerçekten etkili olabileceği alanlar sunar.
Katılım, bütün kararları çocuğun vermesi demek değildir. Öğretmen güvenlik, mahremiyet ve diğer çocukların haklarıyla ilgili sorumluluğunu korur; sınırı anlaşılır dille açıklar.
Görüş alınamayan veya kararın başka nedenlerle değiştiği durumlarda çocuk dürüstçe bilgilendirilir. Bu, katılımın güvenilirliğini korur.
Durum: Çocuklar bahçe etkinliğinde tohum ekme ve yaprak inceleme seçeneklerinden birini seçiyor; öğretmen iki seçeneğin de hedefe uygunluğunu önceden hazırlıyor.
Çözüm: Çocukların gerçek ve sınırları belirlenmiş bir seçim hakkı vardır. Bu, katılımı göstermelik olmaktan çıkarır.
Durum: Çocuklar sınıfta yüksek sesin onları rahatsız ettiğini söylüyor; öğretmen geçişlerde ses işareti ve sakin köşe düzenliyor.
Çözüm: Çocuk görüşü dinlenmiş ve öğrenme ortamını düzenleyen karara yansıtılmıştır.
Hayır. Seçim alanı yaş, güvenlik, süre ve eğitim amacıyla uyumlu biçimde belirlenir.
Hayır. Oyun, çizim, beden dili, görsel seçenekler ve alternatif iletişim yolları da kullanılabilir.
Görüş dinlenir, neden uygulanmadığı açıklanır ve karar sürecine etkisi dürüstçe paylaşılırsa katılım korunur.
Konuyu Birkan Işık’ın video anlatımı ve özgün ders özetiyle pekiştir.
Yakın kavramların kısa tanımlarını, örneklerini ve ayırt etme noktalarını karşılaştır.
23 ders alanına, kaynaklara ve ücretsiz çalışma araçlarına tek merkezden ulaş.
Önce temel kavramı ayır, ardından örnek olayları incele ve konuyu deneme sorularıyla pekiştir.
Bu rehber, ücretsiz dersler ve deneme analiz aracıyla birlikte kullanılmak üzere hazırlandı.Rehberleri incele, ücretsiz derslerle pekiştir ve deneme analizinden tekrar önceliğini gör.
