Piaget’nin bilişsel gelişim dönemleri

Dört bilişsel gelişim dönemi

Duyusal-motor dönem yaklaşık doğumdan iki yaşa kadar; işlem öncesi dönem yaklaşık iki-yedi yaşa; somut işlemler dönemi yaklaşık yedi-on bir yaşa; soyut işlemler dönemi ise ergenlikten itibaren açıklanır. Yaş sınırları genel çerçevedir; kuramı çocuğu katı bir kutuya koymak için kullanmamak gerekir.

Çocuk yeni bir yaşantıyı mevcut şemasına uydurabilir; bu özümleme olarak, şeması yetmediğinde onu değiştirebilir; bu da düzenleme olarak açıklanır. Yeni ve eski bilgiler arasındaki denge arayışı bilişsel gelişimin önemli parçasıdır.

• Duyusal-motor: duyular ve hareket yoluyla keşif.
• İşlem öncesi: sembolik düşünme artar, mantıksal işlemler henüz sınırlıdır.
• Somut işlemler: somut durumlarda mantıksal düşünme güçlenir.
• Soyut işlemler: varsayımsal ve soyut düşünme gelişir.

İşlem öncesi dönemin okul öncesi yansımaları

Okul öncesi çocuk sembolik oyun kurabilir, bir nesneyi başka bir nesne gibi kullanabilir ve yaşantısını resim ya da sözcükle temsil edebilir. Bunun yanında düşünce çoğu zaman tek bir özelliğe odaklanabilir. Bu odaklanma, çocuğun aynı anda birden fazla boyutu dikkate almasını zorlaştırabilir.

Benmerkezcilik, çocuğun başkasının bakış açısını her durumda otomatik olarak değerlendiremeyebilmesidir; bencillik veya paylaşmama isteğiyle aynı şey değildir. Korunum görevlerinde miktarın görünüş değişse de aynı kaldığını anlamak zor olabilir.

Kuramı sınıfta nasıl kullanmalı?

Piaget'nin kuramı, çocuğun aktif keşif ve somut deneyim ihtiyacını vurgulamak için değerlidir. Öğretmen çocukların nesneleri hareket ettirmesine, karşılaştırmasına, tahmin etmesine ve kendi açıklamasını kurmasına fırsat verir.

Kuramın dönemlerini mekanik yaş listesi gibi kullanmak doğru değildir. Güncel eğitimde çocuğun sosyal etkileşimi, kültürü ve yetişkin desteği de dikkate alınır; Piaget tek açıklama olarak sunulmamalıdır.