Durum: Çocuk blok alanında köprü yapmak istediğini söylüyor ve başlamadan önce iki uzun blok seçiyor.
Çözüm: Çocuk planını söz ve seçim yoluyla ifade etmiş, yap aşamasına kendi kararıyla geçmiştir.
YAKLAŞIMLAR VE ALTERNATİF YAKLAŞIMLAR · İÇERİK REHBERİ
HighScope yaklaşımı ve planla-yap-değerlendir döngüsü
HighScope yaklaşımında çocuk etkin öğrenen olarak seçim yapar, planını uygular ve yaptığı çalışmayı yetişkinlerle veya akranlarıyla değerlendirir.
KISA CEVAP
Planla-yap-değerlendir döngüsü; çocuğun ne yapacağını düşünmesi, seçimini gerçekleştirmesi ve deneyimini hatırlayıp paylaşmasıdır. Öğretmen süreci yapılandırır, sorularla genişletir ve çocuğun kararlarını görünür kılar.
Planla aşaması
Planla bölümünde çocuk hangi alanda, hangi malzemeyle veya hangi fikri izleyerek çalışacağını düşünür. Plan uzun ve yazılı olmak zorunda değildir; söz, çizim, işaret, fotoğraf veya kısa bir seçimle ifade edilebilir.
Öğretmen çocuğun planını kendi istediği cevaba dönüştürmez. Planın anlaşılması için Ne yapmayı düşünüyorsun, Nereden başlayacaksın gibi sorular sorar.
Yap aşaması
Çocuk planını uygularken malzemeleri seçer, dener, değiştirir ve gerektiğinde yeni bir karar verir. Yap aşaması yalnızca planın aynen gerçekleşmesi değildir; araştırma ve problem çözme süreci de bu bölümün parçasıdır.
Öğretmen gözlemci, kolaylaştırıcı veya oyuna katılan ortak olabilir. Yardım, çocuğun kararını elinden almayacak biçimde ve ihtiyaca göre verilir.
Değerlendir aşaması
Değerlendir bölümünde çocuk ne yaptığını, neyin değiştiğini, hangi malzemeyi kullandığını veya bir dahaki sefere ne deneyeceğini hatırlar ve paylaşır. Ürünün güzel olup olmadığı yerine süreç ve anlam üzerinde durulur.
Çocuğun anlatımı konuşma, çizim, ürün gösterme, hareket veya fotoğraf seçme yoluyla olabilir. Böylece farklı dil ve iletişim yolları kabul edilir.
SINAVDA UYGULA
Örnek durumları kavramla eşleştir.
Durum: Köprü yıkıldıktan sonra çocuk fotoğrafa bakıp tabanı daha geniş yapacağını söylüyor.
Çözüm: Ürün başarısız diye kapatılmamış; deneyim hatırlanmış, neden-sonuç ve sonraki plan konuşulmuştur.
ÖABT için hızlı notlar
- HighScope’un ayırt edici döngüsü planla-yap-değerlendir biçimindedir.
- Plan yazılı olmak zorunda değildir; farklı ifade yolları kullanılabilir.
- Yap aşaması deneme, değiştirme ve problem çözmeyi içerir.
- Değerlendirme ürünü yargılamak değil, deneyimi hatırlayıp anlamlandırmaktır.
SIK SORULANLAR
Bu başlıkta karıştırılan noktalar.
Planla-yap-değerlendir sadece sanat etkinliklerinde mi kullanılır?
Hayır. Blok, dramatik oyun, fen, kitap, hareket ve günlük yaşam çalışmaları gibi farklı alanlarda uygulanabilir.
Çocuğun planı değişirse döngü bozulur mu?
Hayır. Planın uygulama sırasında değişmesi araştırma ve problem çözmenin doğal parçasıdır; değerlendirmede bu değişim konuşulur.
Öğretmen değerlendirmeyi nasıl yapar?
Çocuğun ne yaptığını ve ne düşündüğünü ifade etmesine alan açar; yalnızca ürüne puan veya estetik yargı vermez.
KAVRAMLARI PEKİŞTİR
Bu konunun kavramlarını örneklerle karşılaştır.
KONU BAĞLANTILARI
Rehberi diğer çalışma merkezleriyle tamamla.
VİDEOİncele →100İncele →2027İncele →
Yaklaşımlar ve Alternatif Yaklaşımlar video dersleri
Konuyu Birkan Işık’ın video anlatımı ve özgün ders özetiyle pekiştir.
Okul Öncesi Terimler Sözlüğü
Yakın kavramların kısa tanımlarını, örneklerini ve ayırt etme noktalarını karşılaştır.
Okul Öncesi ÖABT yol haritası
23 ders alanına, kaynaklara ve ücretsiz çalışma araçlarına tek merkezden ulaş.
ÇALIŞMA İPUCU
Bu konuyu çalışırken neye dikkat etmelisin?
Planla-yap-değerlendir döngüsü; çocuğun ne yapacağını düşünmesi, seçimini gerçekleştirmesi ve deneyimini hatırlayıp paylaşmasıdır. Öğretmen süreci yapılandırır, sorularla genişletir ve çocuğun kararlarını görünür kılar.
Önce temel kavramı ayır, ardından örnek olayları incele ve konuyu deneme sorularıyla pekiştir.
Bu rehber, ücretsiz dersler ve deneme analiz aracıyla birlikte kullanılmak üzere hazırlandı.ÇALIŞMAYA DEVAM ET
İlgili bir sonraki konuya geç.
DERS REHBERLERİ
Rehberleri aç →Bir sonraki konuna geç.
Rehberleri incele, ücretsiz derslerle pekiştir ve deneme analizinden tekrar önceliğini gör.