Durum: Çocuklar öykü sırasını karıştırıyor; öğretmen ertesi gün üç görsel kartla küçük grup yeniden anlatma etkinliği planlıyor.
Çözüm: Gözlem kanıtı sonraki öğretim kararına dönüştürülmüş; biçimlendirici değerlendirme döngüsü işletilmiştir.
ÖĞRETME VE ÖĞRENME SÜREÇLERİ · İÇERİK REHBERİ
Okul öncesinde biçimlendirici değerlendirme
Biçimlendirici değerlendirme, çocuğun öğrenme sürecindeki kanıtları sürekli toplayıp geri bildirim ve sonraki öğretim planını buna göre düzenlemektir.
KISA CEVAP
Biçimlendirici değerlendirme not vermek veya dönem sonu sınıflamak değildir. Gözlem, ürün, konuşma ve oyun davranışlarından elde edilen bilgiler anlık destek ve sonraki planlama için kullanılır.
Süreç nasıl işler?
Öğretmen hedefi belirler, çocuğun ne yaptığını gözler, kanıtı kaydeder, çocuğa uygun geri bildirim verir ve bir sonraki öğrenme fırsatını planlar. Bu döngü etkinlik bitince değil, etkinlik sırasında da işler.
Kanıt çocuğun tek bir doğru yanıtından ibaret değildir. Oyun içindeki strateji, açıklama, çizim, akran etkileşimi ve tekrar deneme de öğrenme hakkında bilgi verir.
Gözlem ve geri bildirim
‘Başarılı’ gibi genel etiketler yerine tarih, bağlam, davranış ve destek yazılır. ‘İki parçayı bağımsız birleştirdi, üçüncü parçada görsel ipucu kullandı’ ifadesi sonraki planlama için daha kullanışlıdır.
Geri bildirim çocuğun kişiliğine değil, davranış ve stratejisine odaklanır: ‘Denge bozulunca tabanı genişletmeyi denedin’ gibi cümleler düşünme sürecini görünür kılar.
Planlamaya dönüştürme
Öğretmen gözlemden sonra materyali, grup büyüklüğünü, soru türünü veya desteğin düzeyini değiştirir. Aynı etkinliği tekrar etmek yerine yeni kanıt toplamaya yarayacak bir sonraki basamağı planlar.
Biçimlendirici değerlendirme çocuğu karşılaştırmak için değil, öğretimi çocuğun gelişimini destekleyecek biçimde uyarlamak için kullanılır.
SINAVDA UYGULA
Örnek durumları kavramla eşleştir.
Durum: Çocuk kule devrilince yeniden deniyor. Öğretmen ‘Daha geniş taban yaparak tekrar denedin’ diyor.
Çözüm: Geri bildirim çocuğun kullandığı stratejiyi tanımlar; yalnızca sonucu övmekle sınırlı değildir.
ÖABT için hızlı notlar
- Biçimlendirici değerlendirme süreç içinde yapılır ve öğretimi yönlendirir.
- Not verme veya dönem sonu sınıflama değildir.
- Gözlem somut, tarihli ve bağlamlı olmalıdır.
- Geri bildirim davranış ve stratejiye odaklanır; çocuklar karşılaştırılmaz.
SIK SORULANLAR
Bu başlıkta karıştırılan noktalar.
Biçimlendirici değerlendirme test midir?
Hayır. Gözlem, konuşma, oyun, ürün ve günlük etkileşimlerden gelen kanıtların öğretimi düzenlemek için kullanılmasıdır.
Her gözlem kayda geçirilmeli mi?
Amaçlı ve gerekli gözlemler seçilerek kısa, somut kayıtlar tutulur; veri yığını oluşturmak hedef değildir.
Çocuğa geri bildirim vermek not vermek midir?
Hayır. Geri bildirim çocuğun yaptığı ve kullandığı strateji hakkında yönlendirici bilgi verir; puanlama değildir.
KONU BAĞLANTILARI
Rehberi diğer çalışma merkezleriyle tamamla.
VİDEOİncele →100İncele →2027İncele →
Video ders özetleri
Konuyu Birkan Işık’ın video anlatımı ve özgün ders özetiyle pekiştir.
Okul Öncesi Terimler Sözlüğü
Yakın kavramların kısa tanımlarını, örneklerini ve ayırt etme noktalarını karşılaştır.
Okul Öncesi ÖABT yol haritası
23 ders alanına, kaynaklara ve ücretsiz çalışma araçlarına tek merkezden ulaş.
ÇALIŞMA İPUCU
Bu konuyu çalışırken neye dikkat etmelisin?
Biçimlendirici değerlendirme not vermek veya dönem sonu sınıflamak değildir. Gözlem, ürün, konuşma ve oyun davranışlarından elde edilen bilgiler anlık destek ve sonraki planlama için kullanılır.
Önce temel kavramı ayır, ardından örnek olayları incele ve konuyu deneme sorularıyla pekiştir.
Bu rehber, ücretsiz dersler ve deneme analiz aracıyla birlikte kullanılmak üzere hazırlandı.ÇALIŞMAYA DEVAM ET
İlgili bir sonraki konuya geç.
DERS REHBERLERİ
Rehberleri aç →Bir sonraki konuna geç.
Rehberleri incele, ücretsiz derslerle pekiştir ve deneme analizinden tekrar önceliğini gör.