Durum: Çocuk yaptığı yapının devrildiğini söylüyor. Öğretmen ‘Sence neden devrildi ve neyi değiştirebiliriz?’ diye soruyor.
Çözüm: Soru neden-sonuç ve çözüm üretmeyi açıyor; çocuğun tek kelimelik yanıtla sınırlanmasını önlüyor.
ÖĞRETME VE ÖĞRENME SÜREÇLERİ · İÇERİK REHBERİ
Soru sorma teknikleri ve çocuk düşünmesini açma
Etkili soru sorma, çocuğun düşüncesini görünür kılmak, açıklama yapmasını sağlamak ve yeni bir bakış açısı geliştirmesine yardım etmek için soru türünü, bekleme süresini ve takip sorusunu bilinçli kullanmaktır.
KISA CEVAP
Kapalı sorular kısa bilgi yoklaması, açık sorular ise açıklama ve düşünme için kullanılır. Öğretmen sorudan sonra bekler, çocuğun yanıtını dinler ve yanıtın içeriğine göre takip sorusu sorar.
Açık ve kapalı sorular
‘Bu hangi renk?’ gibi kapalı sorular belirli bir bilgiyi yoklar. ‘Bu renk sana neyi hatırlatıyor?’ veya ‘Köprüyü nasıl daha sağlam yapabiliriz?’ gibi açık sorular farklı ve gerekçeli yanıtlar için alan açar.
Kapalı sorular tamamen gereksiz değildir; isimlendirme, hatırlama ve yönergeyi kontrol etme için kullanılabilir. Soruların tümünü kapalı biçimde kurmak çocuk düşünmesini daraltır.
Bekleme süresi
Soru ile yanıt arasında yeterli zaman bırakmak çocuğun düşünmesini, sözcüklerini seçmesini ve konuşmaya katılmasını sağlar. Öğretmen ilk sessizlikte soruyu tekrar etmek veya yanıtı söylemek yerine kısa süre bekler.
Özellikle dili gelişmekte olan, ikinci dil kullanan veya daha yavaş işlemleyen çocukların yanıt süresi farklı olabilir. Bekleme süresi kapsayıcı katılımın parçasıdır.
Takip sorusu ve dinleme
Takip sorusu çocuğun önceki yanıtından doğar: ‘Bunu nereden anladın?’, ‘Başka ne olabilir?’ veya ‘Sonra ne oldu?’ gibi. Öğretmen hazır soru listesini sırayla okumak yerine çocuğun fikrini takip eder.
Amaç çocuğu köşeye sıkıştırmak değil, düşüncesini genişletmektir. Yanıtın tek doğruya uymaması hâlinde gerekçe ve gözlem kanıtı sorulabilir.
SINAVDA UYGULA
Örnek durumları kavramla eşleştir.
Durum: Çocuk ‘Kuş üzgün’ diyor. Öğretmen ‘Bunu resimde nereden anladın?’ diye soruyor.
Çözüm: Takip sorusu çocuğun yorumunu görsel kanıtla ilişkilendirmesini istiyor.
ÖABT için hızlı notlar
- Açık soru birden fazla gerekçeli yanıtı mümkün kılar.
- Kapalı soru kısa bilgi ve isimlendirme için kullanılabilir.
- Bekleme süresi düşünme ve katılım fırsatını artırır.
- Takip sorusu çocuğun önceki yanıtına dayanır; hazır kalıp gibi uygulanmaz.
SIK SORULANLAR
Bu başlıkta karıştırılan noktalar.
Her soru açık uçlu mu olmalıdır?
Hayır. Amaç ve bağlama göre kapalı sorular da kullanılabilir; önemli olan soru türlerinin dengeli ve bilinçli seçilmesidir.
Bekleme süresi ne kadar olmalıdır?
Sabit bir saniye kuralı yoktur; öğretmen çocuğun düşünmesine ve yanıtı oluşturmasına yetecek kadar beklemelidir.
Çocuk yanıt vermiyorsa doğru cevap söylenmeli mi?
Soru basitleştirilebilir, görsel veya model sunulabilir ve yeniden deneme zamanı verilebilir; öğretmen hemen yanıtı kapatmamalıdır.
KONU BAĞLANTILARI
Rehberi diğer çalışma merkezleriyle tamamla.
VİDEOİncele →100İncele →2027İncele →
Video ders özetleri
Konuyu Birkan Işık’ın video anlatımı ve özgün ders özetiyle pekiştir.
Okul Öncesi Terimler Sözlüğü
Yakın kavramların kısa tanımlarını, örneklerini ve ayırt etme noktalarını karşılaştır.
Okul Öncesi ÖABT yol haritası
23 ders alanına, kaynaklara ve ücretsiz çalışma araçlarına tek merkezden ulaş.
ÇALIŞMA İPUCU
Bu konuyu çalışırken neye dikkat etmelisin?
Kapalı sorular kısa bilgi yoklaması, açık sorular ise açıklama ve düşünme için kullanılır. Öğretmen sorudan sonra bekler, çocuğun yanıtını dinler ve yanıtın içeriğine göre takip sorusu sorar.
Önce temel kavramı ayır, ardından örnek olayları incele ve konuyu deneme sorularıyla pekiştir.
Bu rehber, ücretsiz dersler ve deneme analiz aracıyla birlikte kullanılmak üzere hazırlandı.ÇALIŞMAYA DEVAM ET
İlgili bir sonraki konuya geç.
DERS REHBERLERİ
Rehberleri aç →Bir sonraki konuna geç.
Rehberleri incele, ücretsiz derslerle pekiştir ve deneme analizinden tekrar önceliğini gör.